gastenboekrkaartr

Stuur een Emailtje bij vragenzoek op de websiteTerug naar het beginvolgende

De Sisseton Sioux

taalgflokatiegfpopulatiegfbandsgfcultuurgfgeschiedenisgfreservatengflinksgf

Trouwen en iemand het hof maken, werd bij de Sisseton-Wahpeton Sioux op een vergelijkbare manier gedaan als bij andere Dakota stammen. Volgens een oude traditie moest de jongen zijn volwassen naam verdient hebben voordat hij een vrouw het hof mocht maken. Om het meisje te verleidenm aakte de jongen een muziek instu,mentje van een stuk hout of van de vleugel van een vogel, genaamd Cotanka. Om indruk op het meisje van zijn dromen te maken bespeelt hioj het instrument. Hij kan haar bezocht hebben in hun familie tent of ontmoet hebben terwijl zij water haalde. vAak is het dan zo dat hij zijn hulp aan bied bij het dragen van het water.

Het daadwerkelijke aanzoek varieerd van sub-stam tot sub-stam bij de Sisseton-Wahpeton sioux. Een manier is , door de ouders geschenken te geven, om hen te laten zien dat je goed voor haar kunt zorgen. Een andere manier is om met de ouders af te spreken dat je een jaar bij hen komt wonen, zo kon de jongen laten zien hij goed hij voor het meisje kon zorgen. Het meisje moest laten zien dat ze voor het huishouden kon zorgen. Als alles naar tevredenheid van de ouders was, dan konden ze trouwen tijdens een groot gemeenschappelijk feest. De vrouwen werkten voor de bruiloft met z’n allen samen om te zorgen voor een tipi, voor het toekomstige echtpaar. De bruiloft eindigt, wanneer de bruidegom zijn bruid naar hun nieuwe verblijf escorteerd.

Bij de Sisseton-Wahpeton sioux was het de gewoonte dat de man het dorp verliet wanneer zijn vrouw zwanger was van hun eerste kind. Meestal ging de man dan naar het dorp van zijn vader of jagen. De vrouw werd achtergelaten bij haar familie of bij een oudere vrouw die voor haar zrgden. Het pasgeboren kind werd in doeken gewikkeld en op een cradleboard gebonden. De kinderen kregen hun naam volgens een vast patroon en op volgorde van geboorte.
Jongen:
Caske(eerste)
Hepan(tweede)
Hepi(derde)
Hake(vierde)
Wake-wa-gu-gu-Na(vijfde).

Meisjes:
Winona(eerste)
Hapan(tweede)
Hapsti(derde)
Wanske(vierde)
Wihake(vijfde)

Wanneer er meer dan vijf kinderen geboren werden, verzon men zelf een naam, daarvoor waren er geen traditionele namen.

Sisseton-Wahpeton sioux kinderen werden goed verzorgt, maar niet vertroetelt. De ouders waren makkelijk wanneer het ging op de opvoeding van de kinderen. Kinderen onder de vier slipen bij hun ouders of gootouders. Nadat zij vier waren rolde de kinderen in hun eigen deken en sliepen alleen.
Om te begrijpen hoe een kind zich aanpaste aan het leven in een familie m,oet je weten hoe de familiebanden in elkaar zitten.Het kind zag de broers van zijn vader allen ook als vaders en zijn vaders zussen als tantes. De broers van hun moeder zag het kind als omes en de zussen van de moeder als moeders. De kinderen van de zussen van de vader waren neven en nichten en de kinderen van de broeders van zijn vader waren broers en zussen. Wanner de zussen van de moeder kinderen hebben worden ze gezien als hun eigen, maar als de broers van de moeder kinderen hebben zijn het neven en nichten.
In een Sisseton-Wahpeton sioux zomerhuis was er plaats voor maar liefst 4 families van twee generaties, pasgetrouwden sliepen in het midden terwijl de hoeken voor de families waren.

De jongens werden getraind om te jagen, om krijger te zijn en soms om Medicijn man te worden. De meisjes werden opgeleid om een onderdak te kunnen maken en om voedsel te kunnen verzamelen. Al deze kwaliteiten werden hen aangeleerd door hubn ouders(en semi-ouders dus!) De grootouders vertelden de jongeren verhalen en zorgde ervoor dat de jongeren zich gedroegen volgens de manieren en tradities van de stam. Een ouder persoon werd met extreem veel respect behandeld. Soms verlieten de ouderen de stam om alleen te sterven om zo de stam niet tot last te zijn. Ook waneer de stam ging reizen bleven de zieken en ouderen die niet meer mee konden gewoon achter om dezelfde reden. De vader van het gezin zorgde dus voor de jacht(vlees en huiden) en veiligheid van zijn dorp en gezin, terwijl de vrouwen voor voedsel en onderdak zorgden. De mannen maakten ook hun eigen wapens voor de hjacht en voor de strijd, deze mochten niet door de vrouwen aangeraakt worden. Verder werden alle gebruiksartikelen zoals potten, pannen, kano’s etc gezamelijk gemaakt. De mannen werden in hun verblijf met veel respect behandelt. Tijdens het eten zat de man naast de vrouw, maar de vrouw zat altijd bij de ingang van het verblijf om als nodig opdrachten uit te kunnen voeren. Binnen de Sisseton-Wahpeton sioux cultuur was er sprake van polygamie er waren verschillende reden voor en een ervan is dat er van de man verwacht werd dat hij wanneer zijn broer stierf, trouwde met de weduwe en voor haar kinderen zorgde. Binnen de gezinnen was er weinig onenigheid, de vrouwen werden zeer gerespecteerd omdat zij al het werk deden met uitzondering van jagen,vissen en vechten. Ze werd goed behandelt. Onvruchtbaarheid scheen geen reden voor een echtscheiding te zijn. De vrouw was eigenaar van het huis en indien nodig kon zij haar man eruit gooien wat overigens zelden gebeurde. Aangeboren familie vormden meestal een clan, en de bloedlijn van de man werd gezien als de genetische lijn.
De Sisseton-Wahpeton sioux waren verder verdeelt in substammen.

De Sisseton substammen:

 De Wita waziyata otina nomaden op het noordelijk eiland
 Ohdihe
 Basdec sni-Zij die niet splijten(de ruggegraat van de bizon)

 

 

Onder de Sisseton-Wahpeton sioux, werd gezegt dat zij” alle leiderschap door erfopvolging bezzten”, maar erfopvolging was net zo belangrijk als de persoonlijke kwaliteiten. De stam raad was het belangrijkste orgaan binnen de Sisseton-Wahpeton sioux. Iedere substam had een vaste vertegenwoordiger in de raad die allen een zelde stem hadden. Ieder camp had een boodschapper die de beslissingen van de raad bekend maakte.

Later, aan het einde van de 17e eeuw, is de manier waarop een hoofd werd gekozen verandert. Toen werden de persoonlijke kwaliteit voorop gesteld in plaats van erfopvolging. Deze hoofden hadden maar beperkte macht, behalve in de stammenraad waar zij het hoogste waren. Binnen de raad werd een hoofd gekozen die dat voor zijn leven zou blijven.

De raad stelde ook de Akicita voor een clan aan, dit was een soort politie. Al deze Akicita samen vormden samen een groep die de Tiyotipi genoemd werden oftewel “het krijgers huis” Iedere Akicita werd geselecteerd uit de verschillende krijger society’s maar niet ieder krijger werd als Akicita gekozen. De Sisseton-Wahpeton sioux krijger werd gekozen wanneer hij een coup had gepleegd, een vijand gedood of gescalpeerd had oof een vriend gered had. Het was helemaal indrukwekkend wanneer een krijger niet met vrouwen sprak(met uitzondering van zijn zus), voordat hij dit alles gepresteerd had.
Een ieder van deze daden gaf de krijger een bepaalde insigne. Wanneer een krijger een vijandelijk kamp in en uit kwam, kreeg hij een oorlogstooi. De vrouw maakte de tooi, maar raakte hem daarna nooit meer aan. Zij was zo een eer niet waardig.
Wanneer er een bizonjacht op komst was, selecteerde de raad vier mannen die de jachtchiefs zouden zijn. Gedurende de hele jacht hadden deze mannen dictatoriale macht en overrulde zelfs de stamchiefs. Om tijdens de jacht orde te houden werden zij geholpen door de Tiyotipi. Wanner iemand vooruit ging en het wild verjoeg dan werd hij door deze Tiyotipi gestraft en werden de tent en eigendommmen van diegene aan stukken gesneden. Na de jacht raakten de jachtchiefs hun macht weer kwijt en hadden ze dezelfde status als voorheen.

Behuizing

Ndat de westwaartse migratie begon, gebruikte de Sissetons de met bizon of herten bekleedde tipi met 3 palen.
De wahpetons, die meer een bosgebied-cultuur hadden als de Sissetons, hadden een permanent zomerhuis. Dit huis, tipi tonka genoemd was bekleed met schors en had een puntdak. In de winter gebruikte de wahpetons een koepelvormige hut waarscheinlijk met klei bekleed om het warm te houden.

Het interieur van de Tipi Tonka had een platvorm om op te zitten en slapen. Het platvorm was 2,5 meter breed en lag 1 meter boven de grond.. Matten werden van kattenstaarten geweven. De tipi tonka hhad een afdak door palen ondersteund van ongeveer 3 meter diep. Dit afdak werd gebruikt om buiten te kunnen zitten en bijv. Om mais te drogen. Sommige Wahpetons gebruikte het om er onder te slapen , tijdens een hete zomernacht.
Waarschijnlijk stond er voor iedere Tipi Tonka een totempaal om de kwade geesten buiten te houden. Een dergelijk huis kon, mits goed gebouwd, een periode van 7 jaar gebruikt worden. De tipi tonka werden door de mannen en vrouwen gezamelijk gebouwd.
In de jaren 1860 leefden sommige Sissetons ook in vergelijkbare huizen. Standing Buffalo’s dorp, vlakbij het huidige Browns Valley, was samengesteld uit verschillende hutten.

Klederdracht….

Sisseton vrouw en man: Middenscheiding. Twee staarten omwikkeld met otterbont.

Sisseton man: Normaal hadden de mannen een tooi met veren. Soms samengaande met een oorlogsmuts ter erkenning van eldendaden.

Wahpeton man en vrouw: 2 vlechten
Wahpeton man: Een tulband van stof. Een jas met borduurwerk,

Beide stammen hadden zowel Moccasins met harde als zachte zolen. De zachte waren borduurt de harde niet..

Sisseton man: Los zittend hemd gemaakt van zacht leder met korte franjers, versierd met otterbond of scalpen. Bizonvel; Leggings, krap met lange franjes ook vaak versierd met dierenhuid of haar. Lendedoek tussen de legging.

Wahpeton man: Strak hemd van leder met korte franjes met soms borduurwerk in de vorm van een bloem. Driehoekige schede voor een mes op de borst gedragen. Leggings Strak met grote enkelflappen. Twee paar veters om ze aan hun riem vast te maken. Scheenbeschermers.

Sisseton-Wahpeton sioux vrouwen: lendedoek kruisend tussen de benen. Turtle top, vergelijkbaar met wat de Algonkin vrouwen droegen.