gastenboekrkaartr

Stuur een Emailtje bij vragenzoek op de websiteTerug naar het beginvolgende

De Winnebago

taalgflokatiegfpopulatiegfbandsgfcultuurgfgeschiedenisgfreservatengflinksgf

Taal & Namen

 

Sioux- Chiwere. Naast de Dakota aan de westzijde van het Superior Meer, waren de Winnebago de enige Sioux sprekende stam in het gebied van de Grote Meren. Hun taal is identiek aan die van de Oto, Iowa en Missouri die afstammen van de Winnebago. Hoewel de Sioux (Dakota, Nakota, Lakota) hebben voorzien in de naam van de taalgroep is het waarschijnlijker dat de Winnebago eigenlijk de belangrijkste tak zijn. Het staat dichter bij het Dhegiha dialect van de Osage, Quapaw, Omaha, Kansa en Ponca die de Winnebago allen de “grootvaders of oudere Broeders” noemen. Daarnaast lijkt het erop dat er ook een nauwe band bestaat met de Mandan in uit Noord Dakota en de Sioux sprekende stammen het zuidoosten van de VS. De Sioux sprekende stammen in Noord Amerika leefden van origine in een diagonale lijn die grofweg liep van Noord Dakota tot Zuid Carolina. De positie van de Winnebago bevond zich op die lijn in het centrum, waardoor de legende naar hen verwijst als ware zij de Grootvaders.

Zoals bij vele stammen het geval is, is de naam Winnebago, niet de naam die de stam zelf gebruikt. De naam komt van de het Fox woord “Ouinipegouek” wat betekend: “ De mensen van het stinkende water”. De was echter niet beledigend bedoeld. In feite verwees de naam naar de algenrijke wateren van de Fox rivier en het Winnebago meer, waar de Winnebago van origine leefden. De Fransen vertaalden het naar “stinkende mensen” en korten het af tot “Puan”. In het Engels werd het “stinkerd”. Om logische redenen waren de Winnebago niet blij met deze naam. Zij noemden zichzelf Hochungra ( Hochungara, Hotcangara, Ochangra) “ mensen van de ouderlijke spraak” verwijzend naar hun rol als stamvaders, de originele mensen waarvan de Sioux sprekende stammen afstammen. Ontevreden over hun Algonkin naam, veranderden de Winnebago hun naam kortgeleden in de Hocak Natie. Andere namen voor de Winnebago zijn: Aweatsiwaenhronon ( Huron), Banabeouik, Bay Indians, Hatihshirunun (Huron), Hotanka (Dakota), Mipegoe, Nipegon, Ochungaraw (Oto, Iowa, Omaha en Missouri) en Otonkah (Dakota).

boven begin


Lokatie

De Winnebago kunnen zich niet herinneren dat zij NIET aan de Red Banks aan de zuidoever van Green Bay leefden. En waarschijnlijk leefden zij al sinds duizenden jaren in Wisconsin.
Hoewel zij geen geschiedenis hebben als Mount- Building culturen, stammen zij waarschijnlijk wel af van de vroege Mississippi- Hopewel en Adena culturen. Het thuisland van de Winnebago lag tussen Green Bay en het Winnebago meer in Noord- oost Wisconsin , maar zij domineerden een gebied dat liep vanaf Boven- Michigan, zuidwaarts tot het huidige Milwaukee en dan westwaarts tot aan de Mississippi rivier. Tijdens de jaren 1640, drongen duizenden Algonkin Indianen op de vlucht voor de Beaver Wars, Wisconsin binnen vanuit het oosten. Het gevolg was dat er oorlogen ontstonden en er ziekten uitbraken, waardoor de Winnebago en de Menominee bijna uitstierven. De Winnebago die overleefden, bleven in Green Bay maar waren genoodzaakt hun land met andere stammen te delen.

Nadat de Fransen en de Algonkin van de Grote Meren, de Iroquois hadden verslagen in 1701, verlieten veel vluchtelingen Wisconsin en konden de Winnebago delen van hun thuisland opnieuw opeisen, vooral na de bijna uitroeiing van de Fox, tijden de Fox- Wars . De Winnebago trokken hierna zuidwaarts langs de Wisconsin en Rick rivieren, naar zuid Wisconsin , om vervolgens een deel van Noordwest Illinois te claimen. De Amerikaanse kolonisatie van Wisconsin begon na 1825 en een razend tempo verloren de Winnebago hun land. Tegen 1840 deden de Winnebago afstand van hun gebied in Wisconsin en stemden ermee in om naar Noordoost Iowa te verhuizen. Ondanks dat bleven veel Winnebago in Wisconsin. Gedurende de vijftig daarop volgende jaren werden de Winnebago van de ene naar de andere plek verhuisd, alsof zij een ongewild stuk bagage waren. In 1848 werden zij naar de omgeving van de Crow Wing rivier in Minnesota gestuurd. Acht jaar later, werden ze naar het “Blue Earth” gebied in het zuiden verhuisd, waar zij bleven tot na de Sioux opstand van 1862. Hoewel de Winnebago met deze opstand niets te maken hadden, deporteerde de overheid hen naar Zuid- Dakota en plaatste hen bij de Nakota ( Yankton Sioux).

Op dat moment kwamen de Winnebago in opstand. Vele van hen verlieten het reservaat en keerden terug naar Iowa, Minnesota of Wisconsin. De anderen vluchtten de Missouri rivier af naar het reservaat van de Omaha in Nebraska. In 1865 stemde de overheid hiermee in en creëerde een apart reservaat voor de Winnebago (40.000 hectare) in Noordoost Nebraska. Tijdens hun vele verhuizingen, verlieten ook een aantal Winnebago, Wisconsin niet. Er waren zelfs een aantal Winnebago die er in slaagden in Iowa en Zuid Minnesota te blijven terwijl het grootste deel verhuisd werd.. Onder druk van de aanvallen van de Lakota en het feit dat de overheid hun land wilde hebben, verlieten veel Winnebago, Nebraska tijdens de jaren 1870- 80 en keerden terug naar Wisconsin. De overheid wilde dit proces stoppen maar de Winnebago bleven doorgaan, totdat de overheid het opgaf en een stuk land beschikbaar stelde in Wisconsin, voor de Winnebago. Het gevolg hiervan is dat er op dit moment twee verschillende Winnebago stammen bestaan: de Wisconsin Winnebago met 4,400 hectare; en de Nebraska Winnebago die nog steeds 27,500 hectare land bezitten van hun reservaat uit 1865.boven begin

 

Populatie

Het aantal Winnebago, voor het contact met de eerste blanken, wordt geschat op ongeveer 8,000, maar waarschijnlijk was dit aantal veel groter. Tijdens Nicollet’s tweede bezoek aan de Winnebago in 1639, schatte hij dat er zo’n 5,000 krijgers waren, waarmee het aantal op circa 20,000 kwam. Dit hogere getal, sluit ook beter aan bij de Winnebago overheersing van het gebied voordat de eerste blanken kwamen. Ook sluit dit beter aan bij de geschiedenis van de Winnebago zelf, die zeggen dat als gevolg van overbevolking, verschillende grote groepen (Oto, Missouri en Iowa)vertrokken, vlak voor het eerste bezoek van Nicollet. Los van het aantal Winnebago, de plotselinge afname van de bevolking gedurende de dertig jaren daarna is er een van de grootste die een stam ooit heeft meegemaakt. Toen de Fransen in 1865 terugkeerden in Wisconsin, was het aantal Winnebago als gevolg van oorlogen en ziekten afgenomen tot nog maar 500.
Vanaf dat punt, van bijna uitsterven, herstelden de Winnebago zich langzaam. In 1736 waren er volgens de Fransen zo’n 700, maar daarna groeide de stam snel doordat er huwelijken plaatsvonden tussen de Winnebago en hun buren de Algonkin. Terwijl de aantallen binnen andere stammen afnamen, groeide de Winnebago stam. Zebulon Pike schatte het aantal Winnebago in 1806 op 2,000, maar deze schatting was waarschijnlijk aan de lage kant. In 1825 schatte de Amerikaanse Indiaanse agenten het aantal Winnebago op 5,800 en toen er een pokkenepidemie toeslag daalde het aantal Winnebago met 25% tot 4,500. De eerste precieze telling in 1842, was dat er 2,200 Winnebago bij fort Atkinson leefden, maar het probleem was dat niemand wist hoeveel Winnebago er in Wisconsin leefden. Vier jaar later, waren er volgens de overheid 22 Winnebago bands waarmee het aantal op 4,400 mensen kwam. Tegen het jaar 1848 was het aantal ineens nog maar 2,500. In 1856 waren er 1756 officiële Winnebago in Minnesota waarvan er circa 1200 zich definitief in Nebraska vestigden in 1865.

De Wisconsin Winnebago ( HO- Chunk Nation), vermijden in de eerste instantie de federale erkenning en stelde deze uit tot 1963. Het hoofdkwartier van de stam is in Black River Falls met een bevolking van zo’n 5,000. In totaal zijn er op dit moment zo’n 12,000 Winnebago, wat hen maakt tot een van de grootste stammen van de VS.boven begin

 

(Sub)bands

boven beginEr wordt niet gesproken over subbands

Cultuur

Heb het over de Sioux en meteen ontstaat er een beeld van oorlogssperen, paarden, Bizons en tipi’s. Dit zou echter een zeer slechte beschrijving van de Winnebago zijn. Als spraken zij dan de Sioux taal, zij waren toch echt een stam met de woudcultuur die overeenkwam met die van de cultuur van hun buren de Algonkin. Net als andere Sioux sprekende stammen waren de Winnebago langer dan andere indianen en zelfs langer dan de meeste Europeanen. Nicollet omschreef hen in 1634 als dapper maar met een gebrek aan nederigheid, hij noemde ze zelfs arrogant. Hun kleding was gemaakt van huiden en versierd met Franjes en stekels van het stekelvarken, veren en kralen. De mannen droegen het haar meestal in twee vlechten, maar dit veranderde in verloop van tijd in de Scalplok en een vergelijkbare haardracht als de Algonkin stammen. Het tatoeëren van het lichaam was gewoon onder de mannen en vrouwen. Een andere overeenkomst met de Algonkin is dat het erf systeem Patrilineair was en het lidmaatschap van een clan bepaald werd door de vader. De clans van de Winnebago hadden zowel een sociale als een ceremoniële functie, maar dan vergelijkbaar met de Sioux. Zij waren verdeelt in twee groepen: de Sky (Upper) met vier clans; en Earth (Lower) met acht clans. Van deze clans waren de Bear- clan en de Thunderbird- clan de belangrijkste en de Chief van de Winnebago was meestal afkomstig uit de Thunderbird- clan. Het clan- lidmaatschap was voor de Winnebago belangrijker dan de band afkomst. De Winnebago Chief leidde de stam met behulp van een raad die bestond uit de belangrijkste leden van een Clan. Met uitzondering van huwelijken met de Algonkin, lijkt het erop dat de Winnebago weinig veranderingen ondergingen betreffende hun sociale en politieke structuur.

Natuurlijk,gaven zij hun Sioux taal nooit op, maar de Winnebago spraken naast hun eigen taal vaak ook andere talen zoals het Algonkin, Engels en Frans. Van origine waren zij Landbouw mensen en leefden in semi- permanente dorpen. In tegenstelling tot de Algonkin volgden zij het Sioux patroon en splitsten zij zich tijdens de winter niet op in kleinere groepjes. De Algonkin invloed openbaart zich echter in het feit dat de Winnebago acht soorten hutten gebruikten ( rond en ovaal) tijdens deze historische periode. Dit is inclusief de tipi, als tijdelijke hut tijdens de bizon jacht. Begrafenissen varieerden, afhankelijk van de Clan. Soms werd men begraven of men werd op een plateau boven de grond gelegd. Sommige dingen veranderden achter nooit. De Winnebago waren altijd bondgenoten van de Menominee en stonden altijd op voet van oorlog met de Illinois.boven begin

 

Geschiedenis

 

Zolang als men zich herinnert leefden de Winnebago in de omgeving van Green Bay in Noordoost Wisconsin . Het was de overheersende stam in die regio en domineerde de westelijke oever van het Michigan meer vanaf Boven Michigan tot aan zuid Wisconsin. Rond 1400 vond er in het gebied een grote verandering plaats waarbij drie aan elkaar verwante stammen( de Ojibwe, Potawatomi en Ottawa), via de oever van het Huron Meer naar het westen begonnen te trekken tot aan het punt waar het superior meer, het Huron meer en het Michigan meer elkaar ontmoetten. De Ottawa sloegen hun kampen op bij het eiland Manitoulin, maar de Ojibwe bezetten de noordelijke oever van het Huron meer, inclusief Boven Michigan bij Sault Ste. Marie. Rond 1500 staken de Potawatomi de straat van Mackinac over naar het noordelijke deel van het beneden deel van het schiereiland Michigan. Deze invasie verdreef de traditionele bewoners van het gebied naar het zuiden en westen. Slachtoffer hiervan waren waarschijnlijk de Menominee en mogelijk de Cheyenne, Arapaho en Sutai. De Menominee werden naar het zuiden verjaagd en werden bondgenoten van de Winnebago. De Cheyenne en Arapaho raakten echter op drift totdat zij zich op de plains vestigden.

De Winnebago waren schijnbaar krachtig genoeg om de Ojibwe ervan te weerhouden verder naar het zuiden te trekken, maar hun gebied was kleiner geworden en het feit dat ze nu een minder beroep konden doen op de grondstoffen aldaar moet hen niet lekker hebben gezeten. Rond die tijd raakten de Winnebago ook diverse malen in conflict met de Illinois in het zuiden, wat er op kan wijzen dat zij probeerden hun gebied naar het zuiden te verleggen. Deze bleken echter te sterk en de stam was genoodzaakt zich op te splitsen nu het gebied te klein was geworden voor allen. Ergens rond 1570 vertrokken de Oto, Iowa en Missouri naar het westen. Trekkend langs de de rivier de Wisconsin, staken zij de rivier de Mississippi over en vestigden zich in Iowa voordat zij zich in verschillende stammen opsplitsten. Verzwakt door deze bevolkingsafname, concentreerden de overgebleven Winnebago zich in grote dorpen bij Green Bay om hun thuisgebied te kunnen verdedigen tegen de Ojibwe in het noorden en de Illinois in het Zuiden. Het was in die tijd ook dat de Winnebago voor het eerst de effecten van de komst van de eerste blanken merkten. De Fransen waren met hun bonthandel langs de rivier de St. Lawrence begonnen en hadden de Algonkin, Huron en Montagnais geholpen bij het verslaan van de Iroquois. Deze werden vervolgens naar het zuiden verdrongen. Terwijl Etienne Brulé de rivier de Ottawa naar het westen volgde bereikte hij de dorpen van Huron in 1611 en Sault Ste. Marie in 1623. Maar bij de Huron dorpen aan het zuideinde van het Huron meer stopten de Fransen en vanaf daar mochten de Indiaanse bonthandelaren het van hen overnemen. De Ottawa en Huron legden al snel contact met de Ojibwe in Boven Michigan en deden toen pogingen om open handel met de Winnebago in het zuiden te drijven. De Fransen hoorden voor het eerst van de Winnebago via de Ottawa in 1620 en wat zij hoorden was niet echt positief. Wetende dat de de Ottawa nauw verwant waren aan en handelde met hun vijanden de Ojibwe in het noorden, waren de Winnebago sceptisch en verboden de Ottawa handelaren om verder naar het westen te gaan.

Deze situatie smeulde een aantal jaren, terwijl de Winnebago voor het eerst de smaak proefden van de stalen wapens doe de Ojibwe hadden gekregen van de Fransen in ruil voor hun bont. Om de impasse te doorbreken stuurden de Ottawa afgezanten naar de Winnebago om eventuele handel tot stand te brengen. Hierbij onthulde zich het talent voor verraad van de Winnebago en zij vermoorden de Ottawa afgezanten en aten hen op….. Terwijl de Huron en Ottawa zich op een komende oorlog voorbereidden, stuurden de Fransen Nicollet naar het de Winnebago in het westen, op een waarschijnlijke zelfmoord missie. Toen Nicollet in red banks aankwam aan de zuidelijke oever van Green Bay, was hij de eerste Europeaan die de Winnebago ooit bezocht had, een feit wat hem waarschijnlijk het leven gered heeft. Hij slaagde er zelfs in een vrede tussen de Ottawa, Huron en Winnebago te bewerkstelligen, waardoor er mogelijkheden voor handel ontstonden. De onzekere vrede bleef een tijd bestaan waardoor Nicollet een tweede bezoek aan de Winnebago dorpen bij La Baye kon brengen in 1639. Er volgenden 26 jaar voordat de eerst volgende Fransman een bezoek aan Green Bay zou brengen.
In de tussentijd waren de Winnebago bijna uitgeroeid. De Beaver Wars begonnen in 1628. De Iroquois hadden intussen de Mahican verslagen en de controle over de Hollandse bonthandel verkregen en begonnen een oorlog met als doel het terugkrijgen van hun gebied aan de bovenstroom van de rivier de St. Lawrence. De slachtoffers hiervan waren de Algonkin, Montagnais en de Huron en al snel verspreidde de strijd zich naar het westen richting andere stammen. De Ottawa, Neutrals en Tionontati hadden alle bevers in hun thuisgebieden uitgeroeid en waren op zoek naar nieuwe jachtgronden. Op het oog hadden zij Lower Michigan en met hun vuurwapens en stalen wapens gingen zij op pad…
De eerste vluchtelingen van deze oorlog, die in Wisconsin arriveerden waren een groep Potawatomi die hun kamp opsloegen bij Green Bay in 1641. De Winnebago hadden echter weinig medelijden met hen en vielen hen direct aan. Tegen 1642 hadden ze de groep verdreven naar het noorden richting Boven Michigan. Dit was echter slechts het begin. De rest van de Potawatomi sloten zich al snel aan bij de eerste groep en werden gevolgd door andere stammen uit Beneden Michigan. Toen alle deze gevluchte stammen een bondgenootschap tegen de Winnebago vormden, brak er tussen de Winnebago onderling onvrede uit over de oplossing van dit probleem en begonnen zij met elkaar te vechten. Op het laatst besloot het grootste deel van de Winnebago tot een oorlog en hierbij concentreerden zij zich in de eerste instantie op de Fox. Er volgde een ramp. Terwijl de Winnebago het Winnebago meer per kano overstaken om de Fox aan te vallen, werden zij verrast door een storm, waarbij 500 krijgers verdronken. De drie grootste overgebleven Winnebago bands besloten daarop om elkaar veiligheid te zoeken en gingen gezamenlijk in één groot dorp wonen, Dit was in die tijd de meest logische oplossing in geval van gevaar, maar het bleek een grote fout te zijn. 12.000 mensen in een klein gebied vormen die ideale omstandigheden voor een epidemie die de vluchtelingen meenamen. Waarschijnlijk waren het de pokken die de Winnebago de das op deden en uiteindelijk overleefden slechts 15.00 krijgers het en zo’n 4500 burgers. Zij waren echter een hongersdood nabij omdat als gevolg van de epidemie en de strijd zij niet in staat waren geweest om te oogsten.
Zoals al eerder gezegd moet er al strijd zijn geweest tussen de Illinois en de Winnebago, voordat de vluchtelingen in het gebied arriveerden… Toch besloten de Illinois om 500 krijgers en voedsel naar de Winnebago te sturen, waarschijnlijk om te voorkomen dat de vluchtelingen ook hun land zouden bereiken. Ook dit bleek echter een grote vergissing te zijn. De Winnebago verwelkomde de krijgers en hielden een groot feest, maar in het geniep sneden zij de pezen van de bogen van hun gasten door. Toen vielen zij hun gasten aan en vermoorden hen allen….
Het duurde even voordat de Illinois hoorde wat er gebeurd was en toen zij wraak namen waren de Winnebago genoodzaakt om te vluchtten naar een eiland midden op het meer, alwaar zij een fort bouwden. Een verstandige maatregel, omdat de Illinois niet in staat waren om hun zware kano’s over land te vervoeren om de Winnebago aan te vallen. De Illinois wachten echter geduldig af en na een jaar konden zij wraak nemen. Toen het meer die winter dichtvroor ging een grote groep Illinois krijgers op pad om het fort van de Winnebago aan te vallen. Zij troffen echter een verlaten fort aan omdat de Winnebago op winterjacht waren. Ze besloten de achtervolging in te zetten en na zes dagen haalden zij de Winnebago in. Er volgde een ware slachting en er slaagde maar een kleine groep in te ontsnappen en zij zochten hun heil bij de Menominee. De Illinois namen 150 Winnebago gevangen en brachten hen naar hun dorpen om hen als slaaf te gebruiken. Na hen een aantal jaren te hebben gebruikt mochten de Winnebago uiteindelijk terug keren naar Wisconsin. Slecht 500 Winnebago overleefden de aanval en moesten de basis vormen voor de toekomst van hun volk. Deze bijna uitroeiing van de Winnebago, door de Illinois was echter de tweede fout de Illinois maakten en de Winnebago zouden hen nooit vergeven wat er gebeurd was en het zeker niet vergeten.
In het oosten nam ondertussen de heftigheid van de strijd in de Beaver wars toe en bedreigde de bonthandel van de Fransen. Het hoogtepunt ontstond tijdens de lente van 1649 toen de Iroquois, de Huron overliepen en vernietigden. Andere Franse bondgenoten werden vervolgens slachtoffer van de Iroquois toen deze de Ottawa vallei betraden en zo de bonthandel voor de Fransen afsloten. Vervolgens trokken de Iroquois, Lower Michigan binnen tijdens de jaren 1650 en verdreven de overgebleven Algonkin in het gebied. Meer dan 20.000 mensen sloegen op de vlucht naar het westen van Wisconsin. De Winnebago en Menominee waren met te weinigen om dit een haalt toe te roepen. Zelfs de Illinois waren genoodzaakt gebied in het zuiden van Wisconsin op te geven. Zo ver bekend, ondernamen de Winnebago in deze periode slechts een poging om zich te verzetten. Dit was toen zij de Mascouten ervan wilden weerhouden zich bij Green Bay te vestigen. Het succes hiervan was echter maar van tijdelijke aard en maakten de Winnebago een van de meest gehate stammen in het gebied. Binnen drie jaren sloten de Mascouten een bondgenootschap met de Kickapoo en Miami en vestigden zich waar zij het wensten.

De overwinning van de Iroquois op de Huron in 1649, zorgde ervoor dat de Franse bonthandel op zijn gat kwam te liggen, maar beetje bij beetje kwam er wel bont in Montreal terecht door dat zij stammen uitnodigden hun bont naar de stad te brengen. Om te voor elkaar te krijgen moest men met een grote vloot met kano’s vertrekken zodat zij in staat waren om de Iroquois onderweg van zich af te houden. Afhankelijk geworden van de Franse ruilgoederen waren het alleen de Ottawa en Huron die dit wilden proberen en gesteund door krijgers van de Ojibwe vochten zij zich een weg langs de Iroquois naar Montreal en terug. Om deze manier bereikten er toch nog kleine hoeveelheden Franse handelsgoederen het westen van de Grote meren, maar ook zorgde dit ervoor dat de Iroquois het gebied in trokken om het probleem bij de wortel aan te pakken. De Fransen hadden inmiddels een aparte vrede met de Iroquois gesloten in 1645, maar deze stortte in 1658 in. Er volgden 6 jaren van Iroquois aanvallen, voordat de Fransen serieuze maatregelen namen en een regiment soldaten naar Quebec stuurden om met de Iroquois af te rekenen. Hun aanvallen op het thuisgebied van de Iroquois droeg bij aan een bondgenootschap tussen de Engelsen en de Iroquois en markeert het begin van de strijd tussen de Fransen en Engelsen over de heerschappij in Noord Amerika. (niet af)boven begin

 

Reservaat

boven begin

Links

boven begin